امروز: چهارشنبه ۴ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۰۰:۲۷
این العاشوراییون(2)

امروزه مداحی وارد فاز جدیدی شده است. مداحی اهل بیت که زمانی سبک خاص خود را داشت و شاعران مداح خود مرثیه خوان هم بودند، اینک تبدیل شده است به سیستم و دستگاه پیچیده ای. یکی باسبک و سیاق خودش شعر و ترانه می آفریند. دیگری با سبک و روش خویش به تصنیفی موزون تبدیلش می کند و یکی دیگر با صدای تصنعی اش آن را ادا می کند.

کد خبر: ۱۳۴۳
تاریخ انتشار: شنبه ۲ آذر ۱۳۹۲ ساعت ۱۳:۰۱

به گزارش آساره خبر، مدح و مداحی اهل بیت سلام الله علیها قدمتی دیرینه دارد. شاعران و سخنوران شیعی از همان سال های نخستین برپایی حکومت اسلامی در رسای پیامبر(ص) و ائمه اطهار(س) اشعار و سخنان موزونی را سروده اند. نخستین مداح اهل بیت را مقام شامخ پیامبراکرم(ص) ذکرکرده اند که نقل است حضرت رسول (ص) پس از اقامه نماز صبح از مقابل خانه حضرت زهرا(س) عبور می‌کردند و در مقابل این خانه می‌ایستادند و با خواندن آیه تطهیر به اهل بیت(ع) سلام می‌دادند و به مدح حضرت زهرا (س) می‌پرداختند.

مهمترین و جامع ترین مداحی هایی که در زمینه رسای اهل بیت سلام  الله علیها تاکنون به دست رسیده مداحی هایی بوده که از واقعه کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام بر جای مانده است از جمله آثاری از کسایی مروزی، کلیم کاشانی؛ خوجوی کرمانی و... .

آنچه امروزه به عنوان و نام مداحی در میان تشیع رایج است؛ بی شک دچار انحرافاتی شده است. تقریبا تا پنجاه سال پیش به گونه ای که تاریخ گواه است، مراسم عزاداری ماه محرم و دیگر مراسمات مذهبی به صورت سنتی برگزار می شده و مردم با حضور در تکایا و مرثیه سرایی به عزاداری شهدای کربلا و امام حسین(ع) می پرداختند.

امروزه مداحی وارد فاز جدیدی شده است. مداحی اهل بیت که زمانی سبک خاص خود را داشت و شاعران مداح خود مرثیه خوان هم بودند، اینک تبدیل شده است به سیستم و دستگاه پیچیده ای. یکی با سبک و سیاق خودش شعر و ترانه می آفریند. دیگری باسبک و روش خویش به تصنیفی موزون تبدیلش می کند و یکی دیگر با صدای تصنعی اش آن را ادا می کند. روال مداحی های محرمی ما اینگونه شده است. حال این مراحل که طی می شود با جدیدترین متد روز در قالب کاست، سی دی، دی وی دی و... در جامعه پخش می شود و نواها و موسیقی های محرمی در تمام سطح شهر طنین می اندازد. در تکایا،تاکسی ها، مغازه ها و...

این روزها با شنیدن مداحی های مداحان معروف آنچه بیشتر از همه ما را غرق در خود می کند به یاد آوری تصنیف ها و ترانه های معروف فارسی است. استفاده از کلام و موسیقی به همراه ریتمی مشخص مخاطب را با شور و هیجان وصف ناپذیری دچار می کند.این امر باعث شده در کنار معرفت و شعور حسینی که باید اساس مراسمات نوحه سرایی و عزاداری باشد، شور و هیجان دهه اول محرم را در خود غوطه ور کند. این امر ما را بر آن داشت تا علت رواج این گونه آسیب ها را جویا شویم. آسیب هایی که به بدنه عزاداری هایمان رسوخ کرده وبسی جای تامل دارند.

 اردشیرآقایی؛ مدیر و کارشناس هیئات مذهبی استان لرستان و مدیر کانون مداحان در این زمینه می گوید: با توجه به بیانات مقام معظم رهبری در ارتباط با مدح و مداحی که فرمودند:" باید به تدریج به سمت مداحی اهل بیت(ع) که واقعا یک فضیلت است سوق داده شود. یک حدودی در نظر بگیرید که بدانید چه کسی مداح است و مداحی باید چه خصوصیاتی داشته باشد و یک مرکز باشد که این خصوصیات را تشخیص نماید و تاکیدکند." در این راستا با توجه به بند سوم ماده پنجم اساسنامه سازمان تبلیغات اسلامی که به خدمت مقام معظم رهبری رسیده، در فصل اول بندهای دوم و پنجم، سازمان تبلیغات اسلامی موظف شده  بیش از دیگران به این حوزه برسد. براساس این مستندات، وظیفه ساماندهی مداحان بر عهده سازمان تبلیغات اسلامی است.

 

در همین راستا و در کنار اقداماتی از جمله کانون مداحان، سازمان از بین خود مداحان تشکل هایی میان تخصصی مثل کانون مداحان تاسیس کرده که هر چهار سال یکبار مداحان براساس آیین نامه ای که دارند طی روند انتخابات بین خودشان اعضای این کانون را انتخاب می کنند.

وی ادامه می دهد: هم اکنون سومین دوره انتخابات کانون مداحان برگزار شده و در حال فعالیت است. شرایط و دستورالعمل هایی برای این عزیزان در نظر گرفته شده است که به ساماندهی هیئات مذهبی می پردازد. به طوری که برای تمام اعضای هیئات مذهبی پرونده تشکیل شده و کد دریافت کرده اند.

آقای در مورد عملکرد کانون مداحان می گوید: در کنار اقدامات تشکیلاتی، اعضای شورای کانون مداحان، برروی بحث آموزش و تغذیه فکری و حضور در مراسمات مذهبی و محتوای مداحی ها نظارت دارند. هر سال یک دوره آموزشی در قالب کارگاه برگزار می شود و به آموزش مداحان پرداخته می شود.

وی توان تاثیرگذاری این کانون را با توجه به بحث مالی آن این گونه می سنجد: کانون با توجه به توان مالی مبادرت به جذب و دعوت از اساتید کشوری برای آموزش مداحی می کند. در استان در زمینه صوت و اصول مداحی متاسفانه استادی نداریم. سال گذشته برای تدریس دوره آموزشی مداحی در استان آقای سازگار را دعوت کردیم. دوره پرباری بود و توانست تقریبا به مداحان در این زمینه کمک کند. برای آموزش اخلاق مداحی و آشنایی با مقاتل از اساتید بومی و داخلی استفاده می کنیم.

مدیر کانون مداحان لرستان در مورد آسیب های مداحی در این استان می گوید: بیشتر آسیب شناسی در حیطه مداحی در مورد محتوای مداحی  به خصوص شعر و نحوه ادا و ریتم مداحی است. متاسفانه کسانی هستند که بدون هیچ گونه اطلاعی از محتوای مداحی، صرف داشتن صدایی خوب مداحی می کنند. سابقا این آسیب مرسوم بود چون دستگاه نظارتی وجود نداشت. چندسالی هست که این افراد ساماندهی  و آموزش و تعلیم داده شده اند. این افراد حتما باید به سازمان تبلیغات اسلامی مراجعه کنند و روند صدور مجوز و آموزش های لازم راطی کنند و کدشناسایی دریافت نمایند.

آقایی در خوشبینانه ترین حالت می گوید: الحمدالله داریم به سمتی حرکت می کنیم که از این موارد کمتراست. باتوجه به تذکراتی که از سوی شورای هیئات مذهبی و کانون مداحان و اداره تبلیغات اسلامی شهرستان به مداحان داده می شود، الان کمتر از سوی مداحان تخلفات و آسیب هایی دیده و گزارش می شود.

کارشناس هیئات مذهبی لرستان می گوید: به نظر من، مداحی، کاری دلی است و اگر ایراداتی بر کار مداحی وارد می شود غیر عمد و از سر نا آگاهی است. متاسفانه نبودن مرکزی جامع برای آموزش مداحی در لرستان باعث شده که عده ای از سر نا آگاهی این گونه مداحی ها را ترویج کنند.

وی در مورد تلفیق موسیقی روز با مداحی اهل بیت و ایجاد سبک های جدید در این زمینه می گوید: چند سال است که در کل کشور این شیوه مرسوم شده است. تشخیص این کار بر عهده کارشناسان مربوطه است. متاسفانه امروزه مداحان ما، از ترانه ها و تصنیف ها و محتوای شعرها نمونه برداری می کنند. اگر علما و کارشناسان دینی این موارد را خلاف تاییدکنند؛ آن وقت است که ما تذکرات را به مداحان می دهیم. کانون مداحان رسالتش این است که این برنامه ها را رصد کند و اگر ببیند که در سبک و محتوای مداحی ایرادی وجود دارد تذکرات لازم را خواهد داد.

وی دلایل بروز این آسیب ها را این گونه می شمارد: چون حوزه مداحی در حیطه نظارت دولت نیست و کاری خود جوش و مردمی است و در لرستان مرکزی برای آموزش مداحی نداریم این مشکلات کماکان پیش می آید. این مراکز غیر انتفاعی اند و خود مداحان باید بیایند این مراکز را تاسیس کنند و مافقط می توانیم نظارت داشته باشیم. تا وقتی این گونه مراکزی نداریم این اشکالات غیر عمد نیز در حیطه مداحی به وجود می آید.

وی در پایان از شیوه و سبک قدمای مداحی لرستان یاد می کند و می گوید: در لرستان سبک مداحی، قدمتی دیرینه دارد. ازقدیم الایام این سبک ها بوده و هنوز هم وجود دارد. ما در آرشیومان، صدای بزرگانی که به زبان لری مداحی کرده اند را داریم که خیلی گیرا و جذاب هستند و مطابق با اصول مداحی اهل بیت هستند. سبک های خاص در هر استانی و قومی وجود دارد. کانون در بحث آموزش، برنامه های خوبی برای استفاده از پیشکسوتان استانی در زمینه مداحی دارد.

باید سعی شود تلفیقی از مداحی کلاسیک و مدرن در استان رایج بشود چون نسل جدید و جوان نوطلب است و از مداحی های جدید استقبال می کند. انتظار ما این است که به مداحان عزیز توجه ویژه ای شود چون که تریبون اهل بیت دست آن هاست.

توصیه ما به مداحان این است که بانیت خالص پا به میدان بگذارند. اطلاعاتشان را به روز کنند و بدون مطالعه منبر نروند. دائم مطالعه داشته باشند. بدون مراجعه به منبع سراغ مداحی نروند. اگراین برنامه ها در دستور کار قرار بگیرد دیگر شاهد آسیب هایی در این زمینه نخواهیم بود.

 

نویسنده: مژگان بیرانوند

مطالب مرتبط:
برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید   
نام:
ایمیل:
* نظر شمـا:
اخبار استان
اخبارجديد
پربحث ترین